E trishtueshme, edhe Shqipëria po plaket si Evropa

Studimi, ulet numri i lindjeve, rriten vdekjet, nëna me moshë të madhe

Shqipëria është cilësuar gjithmon si një nga vendet me numrin më të madh të të rinjëve duke u vecuar nga harta e plakjes së Evropës. Por duket se trendi i fundit po e afron vendin tonë pranë BE-së, jo për shkak se janë plotësuar kushtet për integrim, por për shkak se vendi i shqiponjave po plaket. Të dhënat janë marrë nga Regjistri i Gjendjes Civile dhe Instituti i Statistikave për periudhën 2010 – 2017. Në periudhën në fjalë ka një rënie të numrit të lindjeve dhe një shtim të numrit të vdekjeve gjë që ka sjellë që rinia të vijë duke u zvogëluar. Ritmi i zvogëlimit është i shpejtë, kështu që dukuria është shqetësuese. Martesat janë në rënie, ndërsa divorcet rriten ndjeshëm vit pas viti. Shoqëruar kjo edhe me lëvizje migratore me balancë negative, popullsia rezidente vlerësohet se është pakësuar vit pas viti. Popullsia në datën 1 janar të cdo viti duket qartë që është në rënie. Në periudhën në fjalë është pakësuar me 48,750 persona apo me rreth 1,7 %.

Përtej uljes së popullsisë, vihet re një ulje e ndjeshme e popullsisë 0 – 14 vjeç dhe një rritje po e ndjeshme e popullsisë 65 vjeç e sipër. Popullsia deri 15 vjeç është pakësuar me 23 %, ndërsa popullsia mbi 64 vjeç është shtuar me 24 %. Popullsia 15 – 64 vjeç është rritur vetëm me 1 %. Qoftë jetëgjatësia mesatare në lindje, qoftë mosha mesatare janë rritje.

Jetëgjatësia mesatare në lindje është në rritje kryesisht për meritë të rritjes së jetëgjatësisë së burrave. Në periudhën 2010 – 2017 jetëgjatësia mesatare e burrave u rrit me 2,4 vite ndërsa e grave me 0,6 vite. Në 2017, burrat jetuan mesatarisht 77,1 vite, ndërsa gratë jetuan mesatarisht 80 vite. Mosha mesatare në periudhën 2010 – 2017 u rrit nga 34,1 vjec në 37,1 vjeç. Përgjatë periudhës u rrit me 3,3 vite apo me 5 muaj e 20 ditë në çdo vit. Rritja është e njëjtë si për burrat ashtu edhe për gratë.

LINDJET:

Lindjet kanë rënë në 8 vite me 26 %. Lindjet brenda vendit kanë rënë me 11 %, do të thotë mesatarisht me më shumë se 1 % në vit. Megjithëse rënie është përqëndruar në vitet 2015, 2016, 2017. Në 2017 kundrejt 2013 lindjet kanë rënë 13 %. Lindjet jashtë vendit kanë rënë me 50 %, por këtu futet edhe mos-regjistrimi i plotë në Regjistrin Kombëtar. Shembull në 2016 janë regjistruar rreth 15 mijë lindje, ndërsa në 2017 janë regjistruar rreth 10 mijë lindje. Për pasojë pesha e lindjeve brenda vendit në lindjet gjithsej ka ardhur duke u rritur, siç ilustrohet grafikisht.

Ka rënie të ndjeshme të numrit të lindjeve për çdo grua që është në moshën e riprodhimit. Në vitin 2017 ky tregues ka rënë nën 1,5 fëmijë.

Raporti gjinor midis djemve dhe vajzave në lindje vijon të jetë ndjeshëm më i lartë në favor të djemve. Dukuri shqetësuese që kërkon një analizë më të veçantë të aborteve. vajzave ndaj totalit të lindjeve 47,5 % është njësoj sikur për çdo 100 vajza të lindura të kemi 110 djem të lind

Të kesh një raport të ur. Kjo do të thotë pas 15 vjetësh vendi të përballet me një problem jo të vogël riprodhues.

Ndërkohë tek djemtë vihet re një rënie më e lartë e lindjeve se tek vajzat. Respektivisht lindjet e vajzave kanë rënë në 8 vite me 10 % ndërsa të djemve me 12 %.

Vihet re që mosha mesatare e nënave lehonë ka ardhur duke u rritur nga viti në vit, edhe pse në vite është rritur me vetëm 1 vit. Pra gratë shqiptare po lindin fëmijë në moshë më të madhe.

Ndërkohë, mosha mesatare e nënave lehonë në lindjen e tyre të parë është rritur edhe më shumë. Praktikisht në 8 vite, mosha e grave në lindjen e tyre të parë është rritur nga 22 vjeç në 25 vjeç.

Nëse analizojmë moshën e grave në martesë, vëmë re se nga 2010 në 2017 mosha mesatare e grave në martesë është rritur nga 23 vjeç në 25 vjeç. Pra fillimi i jetës martesore në një moshë më të madhe ka sjellë edhe lindjet e para në moshë më të madhe.

VDEKJET:

Numri i vdekjeve ka ardhur në rritje. Vdekjet gjithsej u rritën në 8 vite me 16 %, nga të cilat vdekjet brenda vendit u rritën me 11 % në 8 vite. Vdekjet jashtë vendit u rritën me 2,3 herë në 8 vite, por këtu mund të ketë edhe problem me regjistrimin e vdekjeve jashtë vendit në Regjistrin Kombëtar. Kjo ka sjellë që pesha e vdekjeve brenda vendit ndaj totalit të vijë në rritje.

Author
Hermes News

Redaksia

Shkruaj një koment

0 Komentet